Pilot Netwerk Trauma Revalidatie zorgt voor vernieuwing in revalidatie traumapatiënten

23 februari 2017

Patiënten die na een ongeval moeten revalideren, kunnen dit in de eerste lijn doen. Voorwaarde hiervoor is dat de eerstelijns fysiotherapeuten handelen op basis van goed opgezette zorgplannen en naar concrete behandeldoelen toewerken. Geprotocolleerde terugkoppeling aan de ziekenhuisfysiotherapeut en de traumachirurg zorgt ervoor dat tijdig kan worden bijgestuurd om die behandeldoelen daadwerkelijk te realiseren.

Auteur: Frank van Wijk

De pilot van het Netwerk Trauma Revalidatie VUmc is opgezet om de nazorg aan traumapatiënten te verbeteren. ‘Uit onderzoek blijkt dat die zorg op twee punten tekortschiet’, zegt traumachirurg Frank Bloemers. ‘Het eerste probleem is dat fysiotherapeuten in de omgeving gemiddeld genomen te summiere informatie hebben voor het optimaal revalideren van traumapatiënten. Het tweede is dat de chirurg zich op de poli vooral richt op herstel van de botbreuk en ander bijkomend letsel en meestal niet toekomt aan het uitgebreid bespreken van de gevolgen ervan voor het dagelijks leven van de patiënt of de inhoud van de revalidatie.’

Ziekenhuisfysiotherapeut Suzanne Wiertsema vertelt: ‘Traumazorg is ketenzorg, maar de laatste stap in de revalidatieketen was niet goed vormgegeven. Het fysiotherapeutisch perspectief ontbrak in de laatste schakel van de behandeling, die van de poliklinische controles, omdat geen ziekenhuisfysiotherapeut op de poli traumachirurgie aanwezig was. En bij ontslag kreeg de patiënt te horen: zoek in de Gouden Gids maar een fysiotherapeut bij u in de buurt.’

Pilot Netwerk Trauma Revalidatie zorgt voor vernieuwing in revalidatie traumapatiënten 1

De fysiotherapeut en de chirurg zetten samen met de patiënt het revalidatietraject uit.

Op alle fronten winst

Juist dat probleem is nu ondervangen, stelt Wiertsema. ‘Samen kunnen we wel beslissen welke patiënten in aanmerking komen voor revalidatie vanuit de thuissituatie. En door hier advies aan te koppelen voor een fysiotherapeut die gerichte kennis heeft op dit gebied, weet de patiënt ook zeker dat hij de zorg krijgt die hij nodig heeft voor efficiënte revalidatie. Het feit dat die fysiotherapeut terugkoppelt naar ons, betekent dat we allebei actief kunnen bijsturen in het behandelplan als dat nodig is. We spreken heel concrete doelen af, bijvoorbeeld: als u over drie maanden terugkomt gebruikt u nog slechts één kruk en hebt u een goed looppatroon.’

Met deze aanpak wordt op alle fronten winst geboekt. Het revalidatieproces van de patiënt wordt efficiënt gestuurd, met inhoudelijke ondersteuning van de ziekenhuisfysiotherapeut, zodat het herstel sneller verloopt. De patiënt kan bovendien zo snel mogelijk terug naar de eerste lijn, wat een lange ziekenhuisopname voorkomt – en in een aantal gevallen opname in een revalidatiecentrum – en dus de totale behandelkosten verlaagt. De traumachirurg en de ziekenhuisfysiotherapeut werken samen in het directe patiëntencontact, zodat beider expertise volledig en in combinatie kan worden benut. En de eerstelijns fysiotherapeut krijgt er een interessante patiëntengroep bij, op basis waarvan hij zijn kennis verder kan verdiepen en dus zijn waarde kan vergroten.

Structuur en communicatie

Engel Peterse merkt op dat de aanpak werkt. Na behandeling van een ernstige elleboogbreuk in het VUmc werd haar bij ontslag verteld over het project en over de meerwaarde die daarvan werd verwacht. ‘Er werd bij verteld dat ik de vrijheid had om mijn eigen fysiotherapeut te kiezen, maar de traumachirurg en ziekenhuisfysiotherapeut hadden wel een voorkeurslijst’, zegt ze. ‘Ik besloot daarin mee te gaan, en zo kwam ik bij fysiotherapeuten Sander Schouwstra en Joyce Groot van Medisch Centrum IBIS in Amstelveen, voor twee behandelingen per week met aanvullende thuisoefeningen. Bij iedere controle in het ziekenhuis merkte ik dat ze daar goed op de hoogte waren van mijn voortgang. En nu, een jaar later, kan ik heel veel dingen – zoals fietsen – weer doen.’

Schouwstra vult aan: ‘Alles staat of valt met structuur en communicatie. En binnen de fysiotherapiepraktijk moet je continuïteit kunnen bieden. In de uitvoering is het te kwetsbaar als ik de enige fysiotherapeut in de praktijk ben die deze patiënten kan revalideren. Het feit dat wij een Pluspraktijk zijn – een voorwaarde voor Zilveren Kruis om aan deze pilot te kunnen deelnemen – betekent dat we een kwaliteitssysteem hebben waarop we toetsbaar zijn. En de visie die wij hebben op actief revalideren past heel goed bij de opzet van Traumanet.’

De meerwaarde van terugkoppeling

Fysioroadmap heeft binnen het eerstelijns elektronisch patiëntendossier voor fysiotherapeuten (in het kader van de pilot de beveiligde mailapplicatie naar het ziekenhuis), Zorgmail geheten, aangepast. Er zijn tien zorgpaden ontwikkeld, verbonden aan een trauma en geïmplementeerd in Fysioroadmap, om de kwaliteit van zorg te garanderen. Binnen deze zorgplannen wordt, op basis van meetbare indicatoren, inhoudelijk getoetst of de patiënt voldoende gerevalideerd is en tegen welke kosten.

In het kader van de pilot hebben de fysiotherapeuten die wilden deelnemen – en die voldeden aan de criteria te werken in een Pluspraktijk en te werken met Fysioroadmap – binnen VUmc aanvullende scholing gekregen over revalidatie. ‘Je moet de terminologie kennen om de instructies te kunnen begrijpen’, zegt Groot. ‘Daarin moet je investeren maar dat is ook waardevol.’

Schouwstra vult aan: ‘Het vergt inderdaad een investering, maar hoe vaak krijg je nu zo’n kans als deze? Er is echt een wisselwerking. Het is beslist geen kwestie van: de ziekenhuisfysiotherapeut vertelt me wat ik moet doen en ik voer het uit.’

Opschaling en onderzoek

De pilot met subsidie van Zilveren Kruis is inmiddels beëindigd.  Twintig fysiotherapiepraktijken in groot Amsterdam zijn erbij betrokken. De gestructureerde en geprotocolleerde manier van werken maakt onderzoek mogelijk naar de meerwaarde van de gekozen aanpak in de zin van betere patiëntenzorg en kostenbesparing. Het uitgangspunt is te komen tot een landelijk dekkend specialistisch eerstelijns netwerk, met opschaling naar de elf Nederlandse traumacentra en landelijke scholing van fysiotherapeuten in Pluspraktijken. Wiertsema verricht promotieonderzoek naar de meerwaarde van de gekozen aanpak. Recent verscheen het artikel over de opzet van het onderzoek in een internationaal medisch tijdschrift en dit voorjaar worden ook de resultaten van de studie voor publicatie aangeboden.

Vanuit de positieve ervaringen van patiënten en zorgverleners én de eerste voorzichtige analyses van de resultaten heeft Zilveren Kruis besloten de zorg op te nemen in het contract met VUmc zodat de zorg gecontinueerd kan worden. Landelijk is er ook veel belangstelling de nieuwe manier van zorg over te nemen en wordt op dit moment hard gewerkt om de financiële belemmeringen voor verdere implementatie weg te nemen.

Verder lezen: Wiertsema SH, van Dongen JM, Geleijn E, Schothorst M, Bloemers FW, de Groot V, Ostelo RW.. Evaluation of a new Transmural Trauma Care Model (TTCM) for the rehabilitation of trauma patients: a study protocol. BMC Health Serv Res. 2017 Jan 31;17(1):99.

Klik hier voor meer informatie over Netwerk Trauma Revalidatie

2 reacties
Reacties
  • Reageer

    heb vandaag geprobeerd de website van het netwerk te benaderen maar geeft aan dat ze niet bereikbaar zijn.

  • Beste Paul, dank voor je bericht. De website is verhuisd naar http://www.traumarevalidatie.nl

Reageer

Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *