Spoedzorg Noord-Holland en Flevoland: veroudering vraagt om vernieuwing?

17 mei 2016

Blog op basis van artikel verschenen in Medisch contact, dat Netwerk Acute Zorg Noordwest heeft geschreven met een aantal professionals in VUmc. (Klik hier voor het artikel)

Probleem
Zowel zorgverleners als bestuurders van Huisartsenposten (HAP), ambulancevoorzieningen (RAV) en spoedeisende hulp afdelingen van ziekenhuizen (SEH) in veel regio’s maken zich grote zorgen over de toenemende drukte in de spoedzorg. Zij zien de recente toename van het aantal kwetsbare ouderen als belangrijke reden

Oorzaken
Ouderen die zich melden bij SEH’s, RAV’s en HAP’s kampen vaak met verschillende aandoeningen en kennen een hoog medicatiegebruik. Dit maakt een simpele spoedeisende zorgvraag vaak complex.

Uit onderzoek blijkt ook dat bij kwetsbare ouderen mede om hierdoor vaak meer diagnostiek nodig hebben, langer op de SEH verblijven en vaker worden (her)opgenomen. Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau is momenteel ongeveer een kwart van de zelfstandig wonende 65-plussers en de helft van de 80-plussers kwetsbaar.

Een belangrijke onderliggende oorzaak lijkt vergrijzing te zijn, echter is de toename sterker dan je zou mogen verwachten op basis van de vergrijzingsstatistieken. Er lijkt dus nog iets anders aan de hand te zijn. Het is aannemelijk dat ook de recente hervormingen binnen de langdurige zorg hier een rol in spelen; mensen wonen langer thuis waardoor problemen niet snel genoeg herkend worden.

Mogelijke oplossing(en)
De toenemende groep kwetsbare oudere patiënten vraagt gemiddeld meer aandacht van zorgverleners en vereist meer middelen en ruimte. Op de SEH’s is de toegenomen werkdruk de afgelopen jaren nog deels opgevangen door verplaatsing van zorg naar de 1e lijn, verkorting van de ligduur in de ziekenhuizen en ambulantisering. Dit is vanuit overheid en verzekeraars ook sterk gestimuleerd. De grenzen komen echter in zicht. Anders inrichten van de spoedzorg lijkt noodzakelijk om ook in de toekomst beste spoedzorg te kunnen blijven leveren. De spoedzorg voor kwetsbare ouderen zou in algemene zin veel meer multidisciplinair en patiënt-specifiek moeten worden georganiseerd, i.p.v. ziekte-specifiek. Een aantal belangrijke verbeterpunten zijn:

1. Zorgverleners in de spoedzorg zijn niet specifiek opgeleid voor de opvang en behandeling van de complexe oudere patiënt. Specifieke kennis en competenties zouden nog beter geborgd kunnen worden in de opleidingen tot verpleegkundige, basisarts en medisch specialist.

2. Voor de ziekenhuizen geldt dat de capaciteit (bedden en personeel) de afgelopen jaren is afgenomen, voor de HAP’s en RAV’s is de capaciteit mogelijk onvoldoende meegegroeid. Het wordt hierdoor steeds moeilijker om patiënten snel door te kunnen laten stromen en meer capaciteit is dus nodig.

3. De infrastructuur van de spoedzorg kan beter worden aangepast aan ouderen. Het is voor hen bijvoorbeeld nog belangrijker om privacy en rust te waarborgen.

4. Betere lokale en regionale samenwerking in de zorgketen kan helpen bij het doorvoeren van veranderingen en het doelmatiger inrichten van de acute zorg voor ouderen. Denk o.a. aan teamsamenstelling, triage, verwijzing en overdracht medicatie. Ondanks goede initiatieven, staat de keten nog onvoldoende centraal en er wordt nog steeds teveel gewerkt vanuit de eigen organisatie en afdeling. In de ROAZ-regio’s VUmc & AMC wordt daarom momenteel een ketenbrede focusgroep Kwetsbare ouderen geformeerd met (verschillende) specialisten uit alle betrokken zorgorganisaties. De aftrap van de focusgroep is gegeven met een informatieve thema-avond op 3 februari jl. in de Amstelzaal van VUmc.

Bovenstaande verbeterpunten vragen natuurlijk een stevige investering in kennis en competenties van professionals, in middelen en in infrastructuur, en in regionale samenwerking. Een constructieve opstelling van verzekeraars en overheid is noodzakelijk om het door hen mede gecreëerde probleem op te lossen. Dit is belangrijk voor een toekomstbestendige spoedzorg van de hoogste kwaliteit voor een groeiende groep kwetsbare ouderen die langer thuis blijven wonen en daardoor vaker acuut hulp nodig hebben.

0 reacties
Reacties

Nog geen reacties.

Reageer

Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *