België heeft 7000 ziekenhuisbedden te veel

4 juli 2017

Belgische ziekenhuizen moeten capaciteit afbouwen, want ze hebben een groeiend overschot aan bedden. Daarnaast moet er concentratie komen van laagvolume complexe operaties, verloskunde en radiotherapie. Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) adviseert minister Maggie de Block van Volksgezondheid een forse hervorming van de ziekenhuiszorg in België.

Hoeveel ziekenhuizen heeft België nodig in 2025? Dat was de onderzoeksvraag van minister Maggie de Block van Volksgezondheid aan het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), een belangrijk adviesorgaan voor de Belgische minister. Volgens het KCE zijn er nu al te veel ziekenhuisbedden. In 2014 was de behoefte 42.704 bedden. Maar er waren er meer. In 2017 bedraagt het overschot 7017 bedden. De overschotten bevinden zich vooral op de afdelingen inwendige geneeskunde, heelkunde, pediatrie en verloskunde. Uitzondering vormen de afdelingen voor geriatrie en niet-acute zorg, waar geen overschotten zijn.

Overschot ziekenhuisbedden omzetten

Het huidige overschot zal in 2025 groeien naar 9.308 bedden. Door de vergrijzing en bevolkingstoename van 5 procent zal het aantal ziekenhuisopnames weliswaar met bijna 12 procent stijgen. Maar de ligduur zal naar verwachting verder afnemen en er zullen meer dagbehandelingen zijn. Het KCE adviseert namelijk dagbehandelingen financieel te stimuleren en meer plaatsen daarvoor te creëren. Voor interne geneeskunde zullen in 2025 naar verwachting 3.100 bedden extra nodig zijn en voor chirurgie 640. De overcapaciteit kan dus deels worden omgebouwd. Het omzetten van bedden geldt ook voor niet-acute bedden en geriatrie. Door de vergrijzing zal er een tekort komen van 865 bedden voor niet-acute zorg en een tekort van 312 geriatriebedden.

Eén complexe operatie per jaar

Het KCE heeft ook gekeken naar de noodzaak van concentratie bij een aantal disciplines. Voor verloskunde, complexe kankerchirurgie en radiotherapie zou vergaande concentratie wenselijk zijn vanuit het oogpunt van kwaliteit en doelmatigheid. Veel ziekenhuizen doen per jaar maar enkele complexe operaties. Zo zijn er 68 ziekenhuizen die een pancreasoperatie uitvoeren, een complexe operatie. De helft van die ziekenhuizen ziet minder dan vier patiënten per jaar. Hetzelfde geldt voor operaties bij slokdarmkanker. Die gebeuren in 61 ziekenhuizen. De helft van alle operaties wordt gedaan in zeven ziekenhuizen. Het merendeel van de overige ziekenhuizen doet er minder dan één à twee per jaar. Patiënten hebben betere overlevingskansen in ziekenhuizen die meer ervaring hebben met zulke complexe operaties. Het KCE noemt als minimale volumenorm voor pancreaskanker tien, liefst twintig operaties per jaar. Voor slokdarmchirurgie is de norm twaalf, voor longkankerchirurgie twintig operaties per jaar. Nederland is veel verder met de concentratie van laagvolume complexe operaties. Volgens zorgverzekeraars zijn 31 ziekenhuizen gestopt met complexe operaties.

Radiotherapie concentreren

Radiotherapie zou in niet meer dan 25 gespecialiseerde centra moeten gebeuren, adviseert het KCE. Nu zijn er nog 37 centra bij betrokken, die samen over 90 radiotherapietoestellen beschikken. De verdeling is niet gelijkmatig over het land. Zo heeft Brussel er met 7 relatief veel in verhouding tot het aantal inwoners. Sommige toestellen zijn onderbenut. Van de 35.000 behandelingen doen sommige centra niet meer dan 500 per jaar en andere wel 3.500. Radiotherapie bij kanker is kostbaar en vraagt om zeer gespecialiseerd personeel. Het KCE adviseert dat elk centrum minstens 1.000 behandelingen per jaar doet en over drie toestellen beschikt. Dat maakt fusie en sluiting noodzakelijk.

Concentratie verloskunde

Ook voor verloskunde adviseert het KCE concentratie. Alle ziekenhuizen in België beschikken over een afdeling verloskunde: 61 in Vlaanderen, 36 in Wallonië en 11 in Brussel. Die hebben samen een capaciteit van 3.000 bedden. Dat zijn er 600 te veel. Sommige afdelingen doen 212 bevallingen per jaar, andere 3.333. In 2025 zullen 2100 bedden nodig zijn op verloskunde. Het efficiëntste is om de kleine kraamklinieken te sluiten, waarbij er wel op moeten gelet dat toekomstige moeders ook in dunbevolkte gebieden binnen 30 minuten in het ziekenhuis moeten kunnen zijn.

Bron: Zorgvisie

Deel bericht: