Deltaplan: een toekomstgerichte aanpak van de zorg voor nu en later

24 april 2019

De zorg voor patiënten met een acute zorgvraag staat al enige jaren onder druk. Er is sprake van capaciteitsproblematiek met als gevolg ‘stops’ bij de afdelingen spoedeisende hulp van ziekenhuizen (SEH’s) of bij een andere toegang tot spoedzorg. Er is niet direct één generieke oorzaak voor de problemen aan te wijzen. Wel is duidelijk dat het personeelstekort in de zorg de afgelopen jaren sterk is toegenomen: eind 2018 waren er in Nederland 30.000 openstaande vacatures in de gezondheidszorg; dit aantal is nog nooit zo hoog geweest. Dit tekort aan personeel zorgt ervoor dat roosters moeilijk gevuld kunnen worden en er veel geld wordt uitgegeven aan detacheringsbureaus. De druk op het personeel is hoog. Tijdens de winter (griepepidemie) en in de zomer(vakantie) neemt deze druk nog verder toe.

De ziekenhuisbestuurders in Noord-Holland en Flevoland erkennen deze problematiek en hebben uitgesproken om, samen met de andere ketenpartners, te werken aan een structurele en duurzame oplossing voor de problemen in de acute zorgketen, met daarin aandacht voor zowel de instroom, doorstroom als uitstroom van zorg. Om de kwaliteit en de organisatie van acute zorg in de ROAZ regio’s Noord-Holland en Flevoland te kunnen waarborgen dient er actie te worden ondernomen. Dit vraagt om veranderingen op verschillende niveaus. Volgens de analogie van een deltaplan kunnen we dan spreken over het plaatsen van zandzakken, het verhogen van de dijken en het sluiten van een klimaatakkoord: oplossingen voor zowel de korte als de lange termijn.

Om een eerste beeld te krijgen van de visies en ideeën over de organisatie van spoedzorg in de regio hebben een afvaardiging vanuit Netwerk Acute Zorg Noordwest en SpoedZorgNet samen met Maas Jan Heineman (oud bestuurder AMC) een eerste verkenning gedaan langs alle bestuurders van de ziekenhuizen en ambulancediensten in Noord-Holland en Flevoland. Naast knelpunten, zijn ook ideeën en best practices opgehaald.

De komende periode zullen we aan de slag gaan met een verdere concretisering van een vijftal thema’s voortkomend uit de eerste verkenning. Maar allereerst zal er verdere aansluiting gezocht worden met de huisartsen- en VVT-sector om ook vanuit deze ketenpartners aanvullingen te geven op én binnen deze thema’s.

  • Instroom

De druk op de acute zorg is hoog: zowel de in-, door- en uitstroom van patiënten is direct van invloed op het goed functioneren van de acute zorg. Voor wat betreft de instroom is het van cruciaal belang dat patiënten ‘de juiste zorg op de juiste plek’ krijgen, zodat de toegang tot spoedzorg niet onnodig belast wordt. Doel van deze werkgroep is om te onderzoeken wat er voor mogelijkheden zijn om de triage en logistieke coördinatie te verbeteren nadat er een acute zorgvraag komt. Een voorbeeld van een oplossingsrichting zou bijvoorbeeld het versterken van de triage door middel van een regie-arts op de meldkamer kunnen zijn.

  • Transparantie en inzicht in capaciteit

Dit thema is direct gekoppeld aan het verbeteren van de triage en daarmee het uitgangspunt ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Inzicht in de beschikbare capaciteit (op verschillende afdelingen) van ziekenhuizen kan ervoor zorgen dat er minder onnodige vervoersbewegingen zijn van ambulancediensten en patiënten onnodig lang moeten wachten. Dit inzicht kan er zorgen voor een betere spreiding van patiënten zodat de regionale capaciteit beter benut wordt. Inzicht in de actuele capaciteit vraagt echter om transparantie en de bereidheid om eerlijke en volledige informatie van de beschikbare capaciteit (bedden en personeel) met elkaar te delen. Om dit te bereiken dient er overeenstemming te zijn met de betrokken ketenpartners hoe deze beschikbaarheid gemeten en gedeeld wordt. Dit project sluit aan op landelijke ontwikkelingen waarbij onderzoek gedaan wordt naar de ontwikkeling van een systeem om deze informatie regionaal, actueel met elkaar te kunnen delen.

  • Personeel opleiden en flexibiliteit

De kranten staan er vol mee en ook het arbeidsmarktrapport van VV&VN toont aan dat er een aanzienlijk personeelstekort is en de werkdruk onverminderd hoog blijft. Al deze ontwikkelingen hebben ook impact op het personeel dat momenteel wel in dienst is/blijft.

Goed werkgeverschap is hierbij een veelgehoorde term. Bestuurders geven aan dat het belangrijk is om initiatieven te starten die hun medewerkers binden en boeien, maar mogelijk ook ‘vinden’ en boeien. Flexibiliteit en slim organiseren worden hierbij als mogelijke oplossingen genoemd.

  • Logistiek

Ambulancediensten geven aan dat er veel onnodige vervoersbewegingen zijn. Ook hier kan inzicht in de capaciteit tussen ziekenhuizen en ambulancediensten bovenregionaal winst opleveren, door bijvoorbeeld niet ‘leeg’ terug te rijden uit een ziekenhuis. De aankomende periode moet onderzocht worden welke afspraken er gemaakt kunnen worden om de vervoersbewegingen zo optimaal mogelijk in te richten. Een efficiëntere afstemming tussen ziekenhuizen en RAV’s onderling om onnodige vervoersbewegingen te voorkomen.

  • Uitstroom

Ook aan de ‘achterkant’ van de acute zorgketen moeten we het goed organiseren. Om patiënten de juiste zorg op de juiste plaats te kunnen bieden is een goed georganiseerde uitstroom en samenwerking met de ketenpartners in de VVT-sector van cruciaal belang. Binnen dit thema willen we zoeken naar concrete oplossingsrichtingen om deze uitstroom zo optimaal mogelijk te organiseren.

Samen met de gehele keten willen we deze thema’s doorontwikkelen tot concrete verbeterprojecten waarmee we in 2019 (en daarna) aan de slag gaan, om zo uiteindelijk het acute zorglandschap in Noord-Holland en Flevoland duurzaam in te richten voor de toekomst.

Deel bericht: