Overheid bezuinigt op ouderenzorg, maar totale zorgkosten ouderen stijgen

22 februari 2017

Bezuinigen betekent dat er minder geld wordt uitgegeven. Maar het is de vraag of dat ook opgaat voor de bezuinigingen die de overheid heeft doorgevoerd voor de thuiszorg.

Er is weliswaar flink gekort op het budget dat beschikbaar is voor de zorg en ondersteuning voor ouderen in de thuissituatie. Maar dit heeft niet geleid tot een daling van de totale zorgkosten van deze groep. Sterker nog, de zorguitgaven van 65-plussers lagen afgelopen jaar € 776 mln hoger dan in 2015.

De hogere uitgaven blijken uit een een analyse van het adviesbureau Fluent Healthcare. De onderzoekers zetten de zorgkosten die in 2015 en 2016 in 43 ziekenhuizen zijn gemaakt af tegen de kosten die via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet langdurige zorg (Wlz) zijn vergoed. Het is voor zover bekend de eerste keer dat er onderzoek is gedaan naar de ontwikkeling van de zorgkosten van de 65-plussers na de miljardenbezuinigingen op onder andere de thuiszorg begin 2015.

Vaker naar de spoedeisende hulp

Op de Wmo — de ondersteuning thuis — werd weliswaar circa 10% bezuinigd, maar op andere gebieden maakten de 65-plussers juist beduidend meer gebruik van zorg. Zo meldden ouderen zich in 2016 bijna 20% vaker op de spoedeisende hulp dan het jaar ervoor. Ook was er een toename (87%) in het zogenoemde eerstelijns verblijf te zien, waarbij 65-plussers in zorginstellingen verblijven omdat zij om medische redenen tijdelijk niet thuis kunnen wonen, bijvoorbeeld na een opname in het ziekenhuis.

Dat die stijging van de zorgkosten direct veroorzaakt wordt door de bezuinigingen op de thuiszorg kan volgens Fluent uit deze cijfers niet geconcludeerd worden. Maar de toename van de zorgkosten is wel groter ‘dan op basis van de demografie verwacht mag worden’, zo schrijft het adviesbureau in het rapport dat deze maand werd gepubliceerd.

Opnamestops

De waargenomen kostenstijging is in lijn met de signalen die er al langer vanuit ziekenhuizen worden afgegeven over de toename van het aantal oudere patiënten dat zich meldt voor spoedzorg. Vorige week schreef vakblad Zorgvisie nog dat uit cijfers van het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) in Noord-Holland en Flevoland blijkt dat de 18 spoedeisende hulpen in die regio het laatste kwartaal van vorig jaar twee keer zo vaak een opnamestop hebben moeten afkondigen als het jaar ervoor. Dit wordt volgens de ziekenhuizen mede veroorzaakt door een toename van het aantal kwetsbare oudere patiënten, die vaak niet terug naar huis kunnen omdat zij daar geen ondersteuning krijgen.

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) vroeg in november via een brief aan de Tweede Kamer ook al aandacht voor de groeiende toestroom van oudere patiënten naar de spoedeisende hulp. Volgens de branchevereniging vervult de spoedeisende hulp ‘te vaak de rol van noodopvang voor ouderen die te kwetsbaar zijn om thuis te verblijven, maar die niet ziek genoeg zijn voor de spoedeisende hulp en voor het ziekenhuis’.

Zorgkosten

De bezuinigingen op de ouderenzorg van begin 2015 zijn onderdeel van een breder ingezet beleid van de overheid om de almaar stijgende zorgkosten in de hand te houden. Over de drukte op de eerste hulp schreef minister Edith Schippers van Volksgezondheid in december nog in een Kamerbrief dat de verschillende zorgaanbieders vooral beter moeten samenwerken om de grotere toestroom van ouderen naar ziekenhuizen te kunnen opvangen. Het ministerie geeft in een reactie op het onderzoek van Fluent aan dat het nog niet inhoudelijk op de cijfers kan reageren.

Bron: Financieel Dagblad

Deel bericht: