Privacy frustreert artsen en maakt zorg onveilig

12 september 2018

Als het gaat om leven en dood, beschikken artsen niet over medische gegevens van patiënten uit een ‘vreemd’ ziekenhuis. De inadequate ict en een hoge drang naar privacy gaan ten koste van de veiligheid van patiënten, vindt Marcel Daniëls, voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten.

Artsen kunnen op het moment dat het er echt toe doet, niet altijd beschikken over vitale medische informatie van patiënten. ‘Dat gebeurt als patiënten onverwacht in een “vreemd” ziekenhuis belanden’, zegt Marcel Daniëls, algemeen voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten. Dat hij niet in het epd van andere ziekenhuizen en huisartsen kan kijken, is voor hem een bron van frustratie. ‘Zeker als het gaat om leven en dood.’ Hij hamert erop in het Informatieberaad Zorg, waarin het ministerie van VWS met veldpartijen probeert de digitale uitwisseling te bevorderen. Veel woorden, maar nog weinig merkbare daden. ‘Als ik terugkeer in mijn eigen ziekenhuis, merk ik niet dat er vooruitgang wordt geboekt op dit dossier.’

Epd’s zijn niet gekoppeld

Een dagje meelopen met Daniëls in het Jeroen Bosch Ziekenhuis legt de vinger op de zere plek. Daniëls heeft dienst als cardioloog op de Eerste Hart Hulp. De ambulance belt dat er een man met een hartinfarct naar het ziekenhuis wordt gebracht. Hij is in de spreekkamer van de huisarts bewusteloos geraakt en daar succesvol gereanimeerd. ‘Deze man heeft geluk gehad’, zegt Daniëls. ‘Hij had een dodelijke hartritmestoornis.  Als hem dat thuis was overkomen, had hij het hoogstwaarschijnlijk niet overleefd.’ De man blijkt gedotterd te zijn in een ander ziekenhuis. Dat ziekenhuis heeft dus een epd. ‘Ik zou dolgraag zijn ziektegeschiedenis en medicatie willen inzien, maar dat kan niet want de epd’s van de twee ziekenhuizen zijn niet gekoppeld. Ik moet dus alle gegevens opvragen en naar het andere ziekenhuis bellen. Dat kost tijd en je bent deels ook afhankelijk van de persoon die je dan treft.’

Medische noodzaak boven privacy

Het loopt goed af voor de man. Het JBZ weet hem te stabiliseren. Maar het kan ook anders lopen. Zeker als het gaat om spoedgevallen, behoren artsen altijd inzage te krijgen in het epd, in welk ziekenhuis dan ook, vindt Daniëls. ‘In het belang van patiënten wil ik informatie hebben over hun voorgeschiedenis en medicatie.’ Patiënten kiezen medische noodzaak altijd boven privacy is zijn ervaring. ‘Ik ben nog nooit een patiënt tegengekomen die zei: “Wat fijn dat u niet bij mijn medische gegevens kon, want dan weet ik ten minste dat mijn privacy goed is beschermd.” Wij willen in Nederland de privacy voor 110 procent regelen. Als je genoegen neemt met minder dan 100 procent, zoals Estland en Denemarken doen, is de winst qua patiëntveiligheid zo veel groter.’

Onveilige zorg

Er vallen ongetwijfeld doden in Nederlandse ziekenhuizen door de gebrekkige digitale uitwisseling van medische gegevens. Maar niemand weet hoeveel. Dus is er geen gevoel van urgentie op dit dossier. De politiek wil zich er niet aan branden aan het dossier, sinds het landelijk epd is gestrand in de Eerste Kamer. De overheid wil niet één ict-standaard afkondigen, ‘want dat mag niet van Europa’. Andere landen gaan minder strikt om met de Europese regelgeving. Estland en Denemarken stellen eisen aan softwarebedrijven om gestandaardiseerde koppelingen te maken, waardoor ziekenhuizen wel patiënteninformatie kunnen uitwisselen. In Spanje en België beschikken patiënten zelf over een epd.

Nodeloze bureaucratie

De gebrekkige uitwisseling van medische gegevens gaat niet alleen ten koste van de patiëntveiligheid, het zorgt ook voor nodeloze bureaucratie. Het JBZ werkt nauw samen met onder meer het UMC Utrecht. Dat werkt ook met een epd van Chipsoft, maar heeft een andere release, vertelt Daniëls. ‘Dat praat technisch kennelijk niet met elkaar. Als ik patiënten overplaats, moet ik het epd knippen en plakken en uitprinten. En dan sturen we al het papier op naar het UMCU. En dat in het digitale tijdperk. Als we in Nederland niet zorgen voor een adequate IT-infrastructuur, gaat het niet lukken om goed invulling te geven aan de juiste zorg op de juiste plek en samenwerking in zorgnetwerken. Overheid, regel het!’

Bron: Zorgvisie

Deel bericht: