‘Stad kwetsbaar voor terreur en cyberaanval’

13 juni 2017

De gevolgen van een terroristische aanslag en het wegvallen van internet zijn uitgegroeid tot dé grote veiligheidsrisico’s voor Amsterdam en de buurgemeenten.

Terreur is nieuw in de lijst van dreigingen die boven de stad hangen. “Voorbereiding op dit incidenttype is dan ook van belang, zeker gelet op de aantrekkelijkheid van Amsterdam als doelwit.”

Dat staat in de nieuwe risicoanalyse van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.

De vorige risicoanalyse van deze regio dateerde van 2012. In die tijd werd bijvoorbeeld nog rekening gehouden met het verzakken van gebouwen als gevolg van bouwwerkzaamheden, een reëel probleem gedurende de aanleg van de Noord/Zuidlijn. Dat soort incidenten is nu uit de veiligheidsanalyse verdwenen.

Daarvoor zijn diverse kleinere en grotere problemen in de plaats gekomen. Zo is het verminderen van het aantal verpleeg- en verzorgingstehuizen een nieuw veiligheidsrisico.

Ouderen wonen tegenwoordig langer thuis in hun eigen woning, die aan minder strenge brandveiligheidseisen hoeft te voldoen dan de oude verzorgingstehuizen. En aangezien ouderen minder makkelijk het huis uit kunnen rennen, nemen de risico’s op slachtoffers bij brand toe.

Meer stormen

Het klimaat is ook een nieuwe risicofactor. Storm en extreme regenoverlast zijn het gevolg van klimaatverandering, een fenomeen dat volgens de veiligheidsregio niet te ontkennen valt. Bovendien zijn stormen niet te voorkomen en is de voorbereidingstijd beperkt.

Dat de gevolgen van een terroristische aanslag als nieuwe dreiging is toegevoegd aan de reeks incidenten waarmee (ernstig) rekening wordt gehouden, mag gezien de ontwikkelingen in Europa geen verrassing heten.

Maar dat een aanslag nu ook een van de voornaamste dreigingen voor de regio wordt gezien, is opvallend. De oorzaak hiervoor zit in de grote onzekerheden die een aanslag veroorzaakt bij de inwoners.

Terreur krijgt een hele hoge risicoweging, hoger dan brand of een chemische ontploffing, omdat het raakt aan de territoriale veiligheid; ‘het ongestoord functioneren van Nederland als onafhankelijke staat’. In de piramide van risico’s staat deze onzekerheid bovenaan.

Bij een terroristische aanslag wordt aan het ultieme gevoel van veiligheid getornd. Daardoor komt een terreuraanslag binnen als hoogste nieuwe binnenkomer op de lijst met risico’s waarmee de veiligheidsregio rekening houdt.

Mexicaanse griep

De veiligheidsdiensten waren overigens al veel langer voorbereid op een incident met vele doden en gewonden als gevolg van een aanslag, maar wegen nu ook de veiligheidsgevoelens en de impact bij de andere bewoners van de regio mee.

De risicoanalyse gaat niet over een concrete dreiging. Gemeente en hulpdiensten houden zich aan de lijn van de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid, die kans op een aanslag als ‘substantieel’ inschat.

Vergeleken met 2012 wordt een uitbraak van een besmettelijke ziekte als minder dreigend gezien. Vijf jaar geleden lag de uitbraak van de Mexicaanse griep nog vers in het geheugen, sindsdien heeft dit probleem binnen de veiligheidsregio veel aandacht gekregen, waardoor het risico is afgenomen.

De uitval van data- en ICT-systemen is ook een snelle stijger in de lijst van gevaren en wordt gezien als een groot probleem voor de toekomst. Bovendien wordt deze dreiging niet alleen door storingen veroorzaakt, voor het eerst wordt ook een cyberaanval genoemd als een mogelijke oorzaak van grootschalige ontwrichting van de samenleving.

112 gebeld bij storing

Extra probleem is dat de hulpdiensten, anders dan bij een brand of een ongeluk, weinig kunnen doen aan de oorzaak van een internetprobleem. Een datastoring moet verholpen worden door het telecombedrijf, en niet door de politie. Maar mensen bellen wel 112 als het internet wegvalt.

‘De traditionele hulpdiensten zijn bij dergelijke incidenten niet de aangewezen ‘first responders’, die rol ligt meer bij de beheerders van de vitale infrastructuur. Maar de traditionele hulpdiensten kunnen wel met de maatschappelijke gevolgen worden geconfronteerd,’ aldus de veiligheidsregio, die waarschuwt dat de impact van dit soort incidenten alleen maar groter wordt.

Bron: Het Parool

Deel bericht: